کلبه ی ریاضی                            

بی بی منجّمه یا منجمه نیشابوری

بی بی منجّمه ، بانوی اخترشناس و ریاضیدان ایرانی در اواخر قرن ششم در نیشابور متولد شد. پدرش کمال الدین سمنانی، رئیس شافعیان نیشابور و مادرش نوادة محمدبن یحیی، فقیه و عالم بزرگ خراسان  بود. چنین زمینه ای بعلاوة محیط خانة پدر که محل آمد و شد عالمان و حکیمان بود، بی گمان، تأثیر بسزایی بر پرورش شخصیت و روح علمی او داشت. شواهد نشان می دهد که وی از ابتدای جوانی بر احکام نجوم تسلط داشته است. تبحرش در این رشته، جلال الدین خوارزمشاه (متوفی 628) را برآن داشت تا او را به خدمت در دربار خویش فراخواند. بی بی که به تعبیر فرزندش «سهم الغیب » در طالع داشت (ابن بی بی ، ص 196)، با احکام درستی که صادر کرد موفق شد مقام و منزلتی در دربار شاه به دست آورد و منجم مورد اعتماد او شود. بی بی با شوهرش مجدالدین محمد ترجمان، منشی دربار، سالیان دراز در دربار خوارزمشاهیان به سر برد. به دلیل اهمیتی که سلاطین آن روزگار برای احکام نجوم قائل بودند و تصوری که از تأثیر آن برسرنوشت خود و جنگهایشان در ذهن داشتند، در غالب لشکرکشیها، بی بی سلطان جلال الدین را همراهی می کرد. در 626 هنگامی که جلال الدین شهر اخلاط (یا خلاط ) در ساحل دریاچة وان در بخش علیای رود دجله (لسترنج ، ص 197، و نقشة ش 3) را به محاصره درآورده بود (ابن اثیر، ج 12، ص 487؛ و اشاراتی در منابع دیگر از جمله حمدالله مستوفی ، ص 499)، سفیری از جانب علاءالدین کیقباد، از دودمان سلجوقیان روم که حکومت آسیای صغیر را دردست داشت، به رسالت نزد خوارزمشاه آمد. در بازگشت، وی علاءالدین را از مهارت بسیار بی بی در نجوم و قدر و منزلت وی نزد سلطان جلال الدین آگاه کرد (اقبال آشتیانی ، ص 528؛ ابن بی بی ، ص 196). پس از ناکامیهای پی درپی جلال الدین و پایان گرفتن کار او، بی بی و خانواده اش به دمشق رفتند و به دربار سلطان ایوبی مظفرالدین ابوالفتح موسی ملقب به الملک الاشرف (حک : 626ـ634) راه یافتند. سلطان ایوبی آنها را به گرمی پذیرا شد و احترام بسیار کرد. چون علاءالدین از حضور بی بی منجمه در دربار الملک الاشرف اطلاع یافت، قاصدی فرستاد و از سلطان ایوبی درخواست کرد تا رخصت دهد که بی بی و خانواده اش به قونیه بروند ( د.اسلام ، چاپ دوم ، ذیل «ابن بی بی »). هنگامی که بی بی در جنگ میان علاءالدین و الملک الاشرف به درستی پیش بینی کرد که در روز و ساعتی خاص سپاهیان سلجوقی بر دشمن پیروز خواهند شد، اعتقاد و ارادت سلطان به بی بی بیشتر شد و در جهت برآورده ساختن آرزوی وی، بالاترین منصب دیوانی یعنی ریاست دارالانشای دربار را به همسرش سپرد و او را لقب امیری بخشید. از آن پس مجدالدین از مقرّبان خاص دربار شد و پیوسته در سفر و حضر همراه سلطان بود (ابن بی بی ، ص 196ـ 197). بی بی در 679 درگذشت (د.اسلام، همانجا).

پسر بی بی منجمه، ناصرالدین حسین معروف به ابن بی بی، نیز در شمار بزرگان دربار سلجوقیان روم درآمد و چون پدر منصب امیری یافت. ابن بی بی، کتابی به فارسی با عنوان الاوامرالعلائیة فی الامورالعلائیة معروف به تاریخ ابن بی بی نوشته است که مهمترین اثر دربارة تاریخ سلجوقیان روم است. بیشتر اطلاعاتی که از زندگی بی بی دردست است، از این کتاب برگرفته شده است (ابن بی بی، مقدمة مشکور، ص هفده ـ نوزده ؛ د. اسلام ، همانجا).

عالیه صبور

عالیه صبور در تاریخ ۳ اسفند ۱۳۶۷ خورشیدی برابر ۲۲ فوریه ۱۹۸۹، فرزند مادر و پدری ایرانی، در شهر نیویورک زاده شد.

نبوغ عالیه از دوران کودکی آشکار شد، در هشت ماهگی خواندن را آغاز کرد. او هم زمان با به پایان رساندن سال چهارم دبستان، دیپلم دبیرستان خود را نیز دریافت کرد و در ۱۰ سالگی به دانشگاه استونی بروک نیویورک راه یافت. وی در سن ۱۰ سالگی در دانشگاه استونی بروک ثبت نام کرد و در ۱۱ سالگی با گرایش به موسیقی به عنوان عضو ارکستر سمفونی “راک لند” به اجرای قره نی پرداخت . آلیا چهارده ساله بود که مدرک لیسانس خود را از دانشگاه نیویورک گرفت و دانشجوی دوره کارشناسی ارشد و دکتری دانشگاه درکسل ، نیویورک شد . او در ۱۸ سالگی مدرک دکترای خود را از دپارتمان تکنولوژی پیشرفته فوزیون در دانشگاه کانکوک سئول(Konkuk University) دریافت کرد و جوان ترین فردی بود که وارد دوره فلوشیپ پس از دکتری شد، او نشانگرهای سلولی خاصی را بر اساس تکنولوژی نانولوله ها ابداع کرد که در تحقیقات پزشکی کاربرد زیادی دارد.
نام او در تاریخ ۱۹ فوریه ۲۰۰۸ در لیست رکوردهای جهانی گینس (کتابی مرجع و دارای مجموعه‌ای از رکوردهای بین‌المللی است. این رکوردها شامل دستاوردهای انسان و پدیده‌های طبیعی هستند. کتاب رکوردهای جهانی گینس هر سال با اطلاعات جدید تجدید چاپ می‌شود، و خود رکورددار پرفروش‌ترین سری کتاب کپی‌رایت جهان است.) به عنوان جوان‌ترین استاد دانشگاه جهان نوشته شد و پس از ۲۹۱ سال رکورد آقای کولین مک‌لورین (فیزیکدان اسکاتلندی که شاگرد اسحاق نیوتن بود و در سال ۱۷۱۷ میلادی در سن ۱۹ سال و ۷ ماهگی حایز رتبه استادی شد) را شکست.